Korzystanie pośrednie nową obawą użytkowników systemów ERP

Katgoria: ERP / Utworzono: 30 marzec 2017

Korzystanie pośrednie nową obawą użytkowników systemów ERP

Niedawno blady strach padł na użytkowników oprogramowanie SAP AG za sprawą pewnego procesu i wyroku: "Po niedawnym orzeczeniu brytyjskiego Sądu Najwyższego, który potwierdził prawo firmy SAP do naliczania opłat za pośrednie korzystanie z systemów SAP przy użyciu takich aplikacji innych firm jak Salesforce, WorkDay i QlikView, korzystanie pośrednie jest obecnie wymieniane przez klientów firmy SAP jako główna obawa w obszarze zarządzania licencjami SAP i kontrolowania ich kosztów...."

REKLAMA

Cóż to jest to „korzystanie pośrednie” i w czym problem?

In this instance, the third party systems are accessing the SAP environment, pulling data and often writing it back via a connection to the SAP environment. Here a “user” must be set up to gain access to the SAP system. On the surface then it can appear like only one user (or a small number of users) is performing actions on the SAP system. In reality though, the “user” will be performing far more tasks than is possible for a single person to undertake. (Źródło: SAP Audits – Is it impossible to gauge financial exposure? – IT Asset Knowledgebase)

Generalnie chodzi o to, że integrowane ze sobą aplikacje wymieniają dane i „zlecają sobie” usługi, i tu warto wiedzieć co (dane, logika aplikacyjna) jest chronione prawami autorskimi i co stanowi know how. Problem tkwi w poprawnym zdefiniowaniu przedmiotu (obiektu) przetwarzania, przedmiotu prawa autorskiego i tego co stanowi know-how.

W tekście Ochrona know-how organizacji analizowanej pisałem dość dokładnie o prawach autorskich i know-how. Tu kilka kluczowych pojęć.

USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych mówi:

Art. 1. 1. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

Art. 2.
1. Opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego.
2. Rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego (prawo zależne), chyba że autorskie prawa majątkowe do utworu pierwotnego wygasły. W przypadku baz danych spełniających cechy utworu zezwolenie twórcy jest konieczne także na sporządzenie opracowania.
2. (1) Ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia; nie są objęte ochroną odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne.

USTAWA z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, mówi, że:

Art. 11.
4. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Tak więc mamy kluczowe pojęcie: utwór oraz know-how. Utworem jest unikalna treść zaś know-how to nieujawnione i chronione (!) informacje (treści) techniczne, organizacyjne lub gospodarcze.

Czym jest owo „pośrednie korzystanie z systemu SAP”? Drugi tekst wyjaśnia: „accessing the SAP environment, pulling data and often writing it back via a connection to the SAP environment. Here a “user” must be set up to gain access to the SAP system„. Czyli „pobieranie i zapisywanie danych”, użytkownik by mógł „tego dokonać” musi mieć dostęp Systemu SAP.

Jednak sam fakt istnienia dostępu i korzystania z niego, nie oznacza korzystania z cudzych wartości intelektualnych!

Najpierw model takiego przypadku:

Użytkownik bezpośredni Systemu to „standardowy”, licencjonowany użytkownik. Aplikacja pośrednicząca także korzysta z licencjonowanego dostępu (API). Jak, i z czego (i czy), korzysta Użytkownik pośredni Systemu?

Żeby wskazać to, z czego korzysta zewnętrzny użytkownik (aktor) Systemu, należy „zajrzeć” do wnętrza systemu. Architektura Systemu i integracji ma taką postać:

Na tym diagramie mamy trzy kluczowe elementy (tu artefakty) reprezentujące wartości intelektualne chronione prawem: Logika biznesowa, Zebrane dane i Strukturę danych. Logika biznesowa to sposób (metody) przetwarzania informacji (danych) zawarte w programie komputerowym, stanowią (mogą stanowić) know-how firmy, sam program komputerowy (jego treść) to ustalony utwór. Prawo autorskie chroni bazy danych (zebrane i uporządkowane dane) zaś struktura danych (projekt, model danych) to także utwór chroniony.

Zintegrowana z Systemem aplikacja korzysta z API Systemu. API standardowo pozwala np: na pobranie obiektu, wstawienie obiektu oraz wykonanie operacji z użyciem logiki biznesowej.

Zasadnicze pytanie brzmi: co w Systemie stanowi produkt „działalności twórczej o indywidualnym charakterze”? Na pewno jest to oprogramowanie jako takie oraz struktura (model) danych oraz baza danych, czyli zebrane dane (z uwagi na ich unikalną strukturę, model, w bazie danych). Jednak program realizuje określoną logikę biznesową (operacje na danych) i przetwarza określone obiekty biznesowe, czyli określone zestawy danych takie jak faktura czy dokument magazynowy WZ. Ogólnie operacje z użyciem Systemu (aplikacji) mają np. taką postać:

Jest to przykład możliwego dialogu użytkownika (aktor) z aplikacją (System). Dialog taki, niezależnie od stopnia komplikacji, będzie się składał z operacji będących logiką biznesową (czyli specyfiką dziedziny) lub techniczną (specyfiką technologii implementacji). Przedmiotem przetwarzania będą określone obiekty biznesowe (nazwane zestawy danych), komunikat na ekranie także może być takim obiektem (jeżeli tym komunikatem jest treść dokumentu a nie tylko tekst mówiący, że coś zostało wykonane np. bez błędu).

Tu jednak mamy do czynienia z oprogramowaniem wspierającym między innymi operacje opisane w ustawach (księgowe). Niewątpliwie prawo chroni strukturę danych, dane zebrane w bazie danych oraz know-how, to które jest nieznane „innym”. Jednak prawo nie chroni idei, nie chroni też tego co „jest powszechnie znane”. Warto także wiedzieć, że wdrożenie w toku którego miała miejsce tak zwana kastomizacja, „wnosi” know-how przyszłego użytkownika do kodu, i za korzystanie z tej logiki dostawca oprogramowania nie ma prawa brać wynagrodzenia. Pod warunkiem jednak, że kod realizujący to wniesione know-how jest jawnie wydzielony!

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy w danym przypadku ma miejsce korzystanie pośrednie z oprogramowania, niewątpliwie sam fakt integracji nie stanowi korzystania pośredniego. Nie jest tez prawdą, ze sam fakt integracji automatycznie implikuje korzystanie pośrednie wymagające opłaty licencyjnej. Kluczem do stwierdzenia tego jest wiedza o architekturze systemu, o architekturze całości integracji i o tym jakie operacje i gdzie są wykonywane. Na szczęście to dostawca Systemu musi uzasadnić swoje roszczenia dotyczące własności intelektualnej, jednak korzystający z tego Systemu – jeżeli nie potrafi podać kontrargumentów – nie jest w stanie się obronić. Niestety największym problemem jest wdrożenie polegające na kastomizacji, gdyż dochodzi do „wplecenia” nowej logiki biznesowej do już istniejącej w dostarczanym oprogramowaniu.

Skutek jest taki, że dostawca oprogramowania ma podstawy prawne do ochrony kodu jaki dostarczył, jednak kupujący nie ma żadnych podstaw (dokumenty, projekt itp.) by chronić swoje know-how i by nie płacić za swoje własne know-how „włożone” w toku wdrożenia, do wdrażanego oprogramowania.

Dlatego warto restrykcyjnie prowadzić proces analizy i projektowania, to jest umiejętnie udokumentować projekt tak, by granica pomiędzy wartościami intelektualnymi dostawcy i nabywcy oprogramowania była jasno określona. I nie jest to rola prawnika a architekta całości systemu, który musi także znać i rozumieć prawne aspekty tej architektury.

Źródło: www.it-consulting.pl

Najnowsze wiadomości

Europejski przemysł cyfryzuje się zbyt wolno – ERP, chmura i AI stają się koniecznością

Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.

Czytaj całość

Nowa era komunikacji biznesowej, KSeF stał się faktem

Od 1 lutego 2026 roku, w Polsce z sukcesem rozpoczęła się nowa era elektronicznej komunikacji w biznesie. Od tego dnia przedsiębiorcy zaczynają posługiwać się wspólnym standardem we wzajemnej wymianie dokumentów – fakturą ustrukturyzowaną, znaną jako FA(3) lub po prostu faktura KSeF.

Czytaj całość

Smart Factory w skali globalnej: jak MOWI porządkuje produkcję dzięki danym w czasie rzeczywistym

Cyfryzacja produkcji w skali globalnej wymaga dziś spójnych danych, jednolitych standardów i decyzji podejmowanych w czasie rzeczywistym. W środowisku rozproszonych zakładów produkcyjnych tradycyjne raportowanie i lokalne narzędzia IT przestają wystarczać. Przykład MOWI pokazuje, jak wdrożenie rozwiązań Smart Factory i systemu MES może uporządkować zarządzanie produkcją w wielu lokalizacjach jednocześnie, zwiększając przejrzystość procesów, efektywność operacyjną oraz stabilność jakości.

Czytaj całość

Hakerzy nie kradną już tylko haseł. Oni kradną Twój czas i przyszłość. Jak chronić ERP przed paraliżem?

Hakerzy coraz rzadziej koncentrują się wyłącznie na kradzieży haseł. Ich prawdziwym celem jest dziś sparaliżowanie kluczowych systemów biznesowych, przejęcie kontroli nad danymi i wymuszenie kosztownych decyzji pod presją czasu. System ERP, jako centralny punkt zarządzania finansami, produkcją i logistyką, stał się dla cyberprzestępców najbardziej atrakcyjnym celem. Ten artykuł pokazuje, dlaczego tradycyjne zabezpieczenia przestają wystarczać i jak realnie chronić ERP przed atakami, które mogą zatrzymać firmę z dnia na dzień.

Czytaj całość

PSI automatyzuje logistykę Rossmanna: Wdrożenie WMS i MFC w Czechach

Nowoczesne centrum logistyczne Rossmann w Czechach to przykład, jak strategiczne inwestycje w automatykę i systemy IT wspierają skalowanie biznesu w handlu detalicznym. Projekt realizowany przez PSI Polska obejmuje wdrożenie zaawansowanego systemu WMS oraz sterowania przepływem materiałów, tworząc w pełni zintegrowane środowisko dla obsługi rosnących wolumenów sprzedaży i dynamicznego rozwoju e-commerce. To wdrożenie pokazuje, jak technologia staje się fundamentem efektywnej, przyszłościowej logistyki.

Czytaj całość

RAPORT ERP

Katalog rozwiązań IT

Katalog firm

Najnowsze artykuły

Magazyn bez błędów? Sprawdź, jak system WMS zmienia codzienność logistyki

Współczesna logistyka wymaga nie tylko szybkości działania, lecz także maksymalnej precyzji – to właśnie te czynniki coraz częściej decydują o przewadze konkurencyjnej firm. Nawet drobne pomyłki w ewidencji stanów magazynowych, błędy przy przyjmowaniu dostaw czy nieprawidłowe rozmieszczenie towarów, mogą skutkować poważnymi stratami finansowymi i opóźnieniami w realizacji zamówień. W jaki sposób nowoczesne rozwiązania do zarządzania pomagają unikać takich sytuacji? Czym właściwie różni się tradycyjny system magazynowy od zaawansowanych rozwiązań klasy WMS (ang. Warehouse Management System)? I w jaki sposób inteligentne zarządzanie procesami magazynowymi realnie usprawnia codzienną pracę setek firm?

Czytaj całość

Jak maksymalizować zyski z MTO i MTS dzięki BPSC ERP?

Zysk przedsiębiorstwa produkcyjnego zależy nie tylko od wydajności maszyn, ale przede wszystkim od precyzyjnego planowania, realnych danych i umiejętnego zarządzania procesami. Dlatego firmy, które chcą skutecznie działać zarówno w modelu Make to Stock (MTS), jak i Make to Order (MTO), coraz częściej sięgają po rozwiązania klasy ERP, takie jak BPSC ERP.

Czytaj całość

Warsztaty analityczne i sesja discovery. Jak wygląda pierwszy etap współpracy z partnerem wdrożeniowym ERP

Wdrożenie systemu ERP to jedna z najważniejszych strategicznych decyzji, jakie może podjąć firma. To inwestycja, która ma zrewolucjonizować procesy, zwiększyć efektywność i dać przewagę konkurencyjną. Jednak droga do sukcesu jest pełna potencjalnych pułapek. Wielu menedżerów obawia się nieprzewidzianych kosztów, oporu zespołu czy niedopasowania systemu do realnych potrzeb. Jak zminimalizować to ryzyko? Kluczem jest solidne przygotowanie. Zanim padnie słowo „wdrażamy”, konieczne jest przeprowadzenie trzech fundamentalnych etapów: warsztatów analitycznych, sesji discovery oraz analizy przedwdrożeniowej ERP. To nie są zbędne formalności, ale fundament, na którym zbudujesz sukces całego projektu.

Czytaj całość

Strategia migracji danych do nowego systemu ERP. Metody, ryzyka i najlepsze praktyki

Wdrożenie nowego systemu ERP to dla wielu firm nie tylko krok w stronę unowocześnienia procesów biznesowych, ale także ogromne przedsięwzięcie logistyczne i technologiczne. Aby nowy system ERP zaczął efektywnie wspierać działalność organizacji, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie danych, które muszą zostać bezpiecznie i precyzyjnie przeniesione ze starego systemu. Migracja danych ERP to skomplikowany proces, wymagający zarówno zaawansowanej wiedzy technologicznej, jak i dokładnego planowania na poziomie strategicznym. W tym artykule przybliżymy najlepsze metody, wskażemy najczęstsze ryzyka oraz podpowiemy, jak przeprowadzić migrację krok po kroku.

Czytaj całość

Strategiczna przewaga czy kosztowny mit? Kto wygrywa dzięki chmurze?

Chmura miała być odpowiedzią na wyzwania sektora finansowego: przestarzałą infrastrukturę, rozproszone dane, rosnące oczekiwania klientów i klientek. Dziś korzysta z niej już 91% instytucji, a mimo to tylko nieliczne mówią o realnych efektach. Zaledwie 12% firm maksymalizuje potencjał chmury – tworzy skalowalne platformy, wdraża GenAI, monetyzuje dane. Reszta? Często grzęźnie w kosztach, integracjach i braku kompetencji. Różnica nie tkwi w technologii, ale w strategii – i to ona może zadecydować o miejscu w sektorze, który właśnie wchodzi w kolejną fazę transformacji.

Czytaj całość