Dlaczego plan produkcji jest nieaktualny chwilę po opublikowaniu?

Zarządzanie produkcją w praktyce

Zmiennych wpływających na ostateczny kształt planu i harmonogramu produkcyjnego jest wiele i w dużej mierze zależą od indywidualnych cech danego przedsiębiorstwa. Pracując jako specjalista ds. planowania niejednokrotnie spotkałem się z sytuacją, w której – po przesłaniu harmonogramu produkcji na najbliższe dwie zmiany – otrzymywałem informację zwrotną: „wiesz co, tą drugą, trzecią i ósmą pozycję z listy to zrobiłem już godzinę temu, bo mogłem trochę przyspieszyć, ale teraz mam awarię i dopiero za dwie godziny będę mógł ruszyć. Zmień pozycję czwartą na sąsiednią maszynę, jeśli to pilne”.

Przykład ten idealnie obrazuje, jak wysoką dynamiką zmian może charakteryzować się proces produkcji. W przedstawionej sytuacji, zdarzenia, które zaszły pomiędzy momentem zebrania informacji z produkcji a publikacją gotowego harmonogramu, spowodowały kompletne „rozsypanie się” przygotowanej kolejki zadań na maszynie. Praca planisty ograniczyła się wówczas do możliwie najszybszego „ugaszenia pożaru”. W efekcie powstały plan przestał odzwierciedlać realne potrzeby wynikające z celów biznesowych przedsiębiorstwa, a walka zaczęła się toczyć o stworzenie możliwego do wykonania przez produkcję harmonogramu.

Harmonogramowanie produkcji a reagowanie w czasie rzeczywistym

Niestety wydarzeń powodujących podobne konsekwencje jest wiele i w obecnej rzeczywistości niemożliwe jest przewidzenie i wyeliminowanie wszystkich. Niektóre firmy z tego właśnie powodu decydują się na wprowadzenie 24-godzinnej pracy biura sterowania/planowania produkcji. Z jednej strony zyskują na tym możliwość stałego reagowania na zakłócenia zachodzące w trakcie procesu produkcyjnego. Z drugiej powoduje to znaczny wzrost kosztów stałych związanych ze zwiększonym zatrudnieniem i koniecznością pracy w godzinach nocnych. W przypadku częstych problemów wynikających z powodu awarii maszyn, wiele firm decyduje się na planowanie pracy stanowiska w mniejszym wymiarze niż jego teoretyczne zdolności. Mowa tu o sytuacji w której przygotowywany harmonogram obciąża daną maszynę jedynie w 80%, pozostałe 20% pozostawiając do wykorzystania w przypadku awarii innego zasobu. W efekcie czego możliwa jest elastyczna zmiana miejsca wykonywanego wyrobu i terminowa wysyłka zamówienia klienta. Oczywistym negatywnym skutkiem przyjęcia takiego założenia jest zmniejszenie zdolności produkcyjnych, co również przyczynić się może do ograniczenia liczby produkowanych wyrobów gotowych i zwiększonej produkcji w toku.

System MES, system APS w procesie zarządzania produkcją

Rozwiązaniem w znacznym stopniu poprawiającym szybkość przekazywania informacji o stanie produkcji (i, tym samym, jakość planów i harmonogramów produkcji) są systemy klasy MES. Dzięki nim informacja o wszelkich zdarzeniach dostarczana jest w sposób natychmiastowy, dając tym samym szansę na znacznie wcześniejszą reakcję ze strony decydentów. System MES umożliwia także łatwą i szybką publikację w przypadku jego zmiany. Niebagatelną rolę w rozwiązaniu takiego zagadnienia odgrywają również systemy klasy APS. Dają one szansę na bardzo szybką i łatwą analizę skutków zarejestrowanych zdarzeń i przygotowanie kolejnych wersji planu harmonogramu produkcji w ciągu kilku minut. Pozornie nieoczywistym, lecz bardzo ciekawym zagadnieniem, jest połączenie powyższych systemów z systemami klasy HRM, które wspierają działania związana z ewidencją, rozliczaniem i planowaniem czasu pracy pracowników. Informacja o urlopie na żądanie kluczowego operatora produkcji jest informacją niezwykle cenną w świetle potwierdzonej klientowi pilnej wysyłki wyrobów gotowych. Schemat postępowania najczęściej wygląda tak, że dział kadr telefonicznie informuje mistrza/kierownika o absencji danego pracownika, który z kolei (po stwierdzeniu, że nie może zastąpić danego pracownika) zgłasza do działu planowania produkcji niemożność wykonania planu. Wykorzystanie systemów HRM i powiązanie informacji pochodzącymi z nich z rozwiązaniami klasy APS pozwoli na błyskawiczne przekazanie informacji do działu planowania produkcji. W jego obrębie będzie mogła być podjęta decyzja o nowym kształcie planu uwzględniającego tę ewentualność.

Planowanie produkcji to nie tylko systemy informatyczne

Warto podkreślić, że samo wykorzystanie nawet najlepszych rozwiązań informatycznych nie wystarczy. Stworzenie planu i harmonogramu produkcyjnego maksymalnie odzwierciedlającego cele biznesowe przedsiębiorstwa wymaga ciągłego doskonalenia i przygotowania organizacyjnego w całej firmie. Dążenie do stałego rozwoju wykorzystywanych rozwiązań i poprawy osiąganych wyników powinno stać się nieodzowną częścią pracy wszystkich osób. Bez tego niemożliwe stanie się wykorzystanie wybranych rozwiązań w dłużej perspektywie. Równocześnie nadwyrężone zostanie zaufanie pracowników do ich stosowania, poprzez umocnienie w nich przekonania, że „system źle działa”. W efekcie czego powtórna próba zmian spotkać się może ze znacznie większym oporem w trakcie wdrożenia.

W mojej ocenie wykorzystanie systemów informatycznych i proces ciągłego doskonalenia procesów wewnątrz organizacji w znacznym stopniu rozwiąże problem wysokiej dynamiki zmian zachodzących w trakcie procesu produkcyjnego i związanych z tym negatywnych konsekwencji biznesowych. Sytuacji powodujących zmiany nie można wprawdzie wyeliminować w 100%, ale odpowiednie przygotowanie pozwoli na maksymalne zredukowanie ich niekorzystnego wpływu.

Autor: Mateusz Bireta - product manager eq system
Źródło: www.eqsystem.pl