| REKLAMA |
 |
Scoring (lub „credit-scoring”) jest punktową metodą oceny ryzyka kredytowego związanego z danym kredytobiorcą (wiarygodność klienta), polegającą na obiektywnym przypisywaniu określonym cechom zawartym we wniosku kredytowym punktów, które po zsumowaniu stanowią miarę ryzyka (definicja własna autora na podstawie literatury przedmiotu).
Scoring opiera się na metodach statystycznych, dzięki którym można przewidzieć prawdopodobieństwo wystąpienia pewnego zdarzenia w przyszłości. Głównym punktem zainteresowania jest osoba potencjalnego kredytobiorcy i cała analiza skupia się ściśle na ocenie jego cech świadczących o zdolności do spłaty kredytu i skłonności do regulowania zobowiązań.
Jak działa scoring w Banku
Klient zainteresowany uzyskaniem kredytu wypełnia wniosek kredytowy dla wybranego produktu kredytowego. Dane z wniosku rejestrowane są w systemie informatycznym, który wspomaga proces obsługi wniosków kredytowych w Banku. Podczas przetwarzania wniosku następuje weryfikacja danych oraz zapytanie o automatyczną rekomendację kredytową kierowaną do silnika decyzyjnego. Silnik decyzyjny wykonuje zdefiniowany w postaci reguł przetwarzania algorytm scoringowy: gromadzi dodatkowe informacje z dostępnych źródeł (np. Biuro Informacji Kredytowej SA, bazy niesolidnych klientów oraz dowodów zastrzeżonych – MIG BR, MIG DZ), wyznacza wskaźniki, określa przydział do klas ryzyka oraz wylicza ocenę punktową w oparciu o karty scoringowe.
Schemat systemu scoringowego.
Karta scoringowa przypisuje poszczególnym cechom wniosku i ich atrybutom odpowiednie wagi. Karta scoringowa oraz reguły przetwarzania, oceny i wyznaczania rekomendacji są konstruowane na podstawie strategii biznesowej Banku oraz danych historycznych zgromadzonych w Banku (np. hurtownia danych). Poniżej zamieszczono przykład skróconej i uproszczonej karty scoringowej.
| Charakterystyki i ich atrybuty | Wagi |
| 1. Zawód lub charakter pracy klienta | |
| profesjonalista lub członek kadry kierowniczej | 10 |
| robotnik wykwalifikowany | 8 |
| pracownik biurowy | 7 |
| student | 5 |
| robotnik niewykwalifikowany | 4 |
| pracownik pracujący w niepełnym wymiarze czasu | 2 |
| 2. Status mieszkaniowy |
|
| właściciel domu | 6 |
| najemca domu lub mieszkania | 4 |
| mieszkający przy rodzinie | 2 |
| 3. Ocena wiarygodności kredytowej |
|
| bardzo dobra | 10 |
| przeciętna | 5 |
| brak danych | 2 |
| niska | 0 |
| 4. Długość okresu zatrudnienia na obecnym stanowisku |
|
| więcej niż rok | 5 |
| rok lub mniej | 2 |
| 5. Długość okresu zamieszkania pod obecnym adresem |
|
| więcej niż rok | 2 |
| rok lub mniej | 1 |
| 6. Telefon w domu lub mieszkaniu |
|
| Tak | 2 |
| Nie | 0 |
| 7. Liczba osób pozostających na utrzymaniu podawana przez klienta |
|
| Nikt | 3 |
| Jedna | 3 |
| Dwie | 4 |
| Trzy | 4 |
| więcej niż trzy | 2 |
| 8. Prowadzone rachunki bankowe |
|
| zarówno oszczędnościowe jak i oszczędnościowo-rozliczeniowe | 4 |
| tylko rachunek oszczędnościowy | 3 |
| tylko oszczędnościowo-rozliczeniowy | 2 |
| brak rachunku | 0 |
| Klient dobry – kredyt przyznany | 43-30 |
| Klient przeciętny- przyznanie kredytu pod warunkiem ustanowienia dodatkowych zabezpieczeń | 29-15 |
| Klient zły – odmowa kredytu | 14-0 |
Silnik decyzyjny na podstawie charakterystyk wyznacza rekomendację decyzji kredytowej. W zależności od wnioskowanego produktu kredytowego, uzyskanej wartości oceny punktowej oraz podejścia stosowanego w Banku rekomendacja silnika może być decyzją końcową lub wyłącznie informacją pomocniczą dla analityka kredytowego do podjęcia końcowej decyzji w sprawie przetwarzanego wniosku. Decyzja końcowa jest rejestrowana w systemie przetwarzania wniosków. O decyzji — akceptacji lub odrzucenia wniosku informowany jest klient.
Korzyści z wdrożenia scoringu
Wdrożenie scoringu przynosi szereg korzyści dla Banku.
Po pierwsze, ogranicza ryzyko kredytowe i wpływa na poprawę jakości portfela kredytowego dzięki bezstronności, obiektywizmowi, prostocie, kompleksowości, ujednoliconym zasadom i większej skuteczności dokonywania ocen wnioskodawców. Obiektywizm oceny zdolności kredytowej gwarantowany jest poprzez bezstronność systemu scoringowego oraz wyeliminowanie czynnika ludzkiego. Prostotę osiąga się dzięki zalgorytmizowaniu procesu oceny, jego powtarzalności oraz łatwej interpretacji wyników przez analityka. Kompleksowość wynika, z jednej strony z wykorzystania większej liczby zmiennych w analizie, z drugiej natomiast z uwzględnienia takiego samego zakresu czynników, niezależnie od czasu i osoby dokonującej analizy.
Do drugie, rozwiązanie scoringowe – dzięki centralizacji podejmowania decyzji kredytowej – umożliwia łatwiejszą analizę dotychczasowej polityki kredytowej oraz szybsze wprowadzenie zmian w procesach decyzyjnych. Ponadto, instytucja finansowa może zrezygnować z obowiązku wypełniania wniosku przez klienta na rzecz wypełniania wniosku przez pracownika Banku bezpośrednio w systemie informatycznym podczas rozmowy z klientem – wniosek po wprowadzeniu jest drukowany i podpisywany przez klienta. Dzięki podniesieniu jakości obsługi klientów (w szczególności skrócenie czasu podejmowania decyzji kredytowej) liczne organizacje odnotowały wzrost wolumenu udzielanych kredytów. Automatyzacja i organizacja pracy wprowadzone przez system scoringowy, w tym możliwość nadania uprawnień do podejmowania decyzji pracownikom na niższych szczeblach, umożliwiają obsługę większej liczby wniosków kredytowych przez mniejszy zespół pracowników Banku. Zwiększa się wydajność pracy, zmniejszeniu ulegają koszty obsługi. Zastosowanie systemu scoringowego zapewnia ponadto możliwość elastycznej rozbudowy dla nowych produktów.
Na co warto zwrócić uwagę podczas uruchamiania i funkcjonowania scoringu
W trakcie przygotowania i wdrożenia scoringu, a także w czasie jego funkcjonowania warto zwrócić uwagę na aspekty, które mogą powodować obniżenie skuteczności i nieoptymalne funkcjonowanie rozwiązania.
Na etapie przygotowania lub dostosowania karty scorignowej istotne jest zgromadzenie odpowiedniego wolumenu historycznych wniosków niezbędnych do analizy, będącej podstawą budowy lub dostosowania karty scoringowej. O ile zgromadzenie wniosków zaakceptowanych nie stanowi trudności, o tyle zebranie wniosków odrzuconych często jest problemem w organizacjach, które nie przetwarzają wniosków z wykorzystaniem systemów informatycznych. Dalej, ważne jest powiązanie wniosków z informacjami o spłacalności kredytów, co istotne, o reprezentatywnej długości czasu trwania, najbardziej wskazane aż do chwili zamknięcia rachunku kredytowego.
W chwili uruchomienia systemu i podczas jego eksploatacji ważnym elementem jest optymalne ustalenie punktu(-ów) odcięcia (ang. cut-off), czyli minimalnej liczby punktów uzyskanych w ocenie scoringowej wymaganych do akceptacji wniosku (przypisanie do określonej klasy ryzyka).
Kolejnym aspektem jest sposób udostępnienia kart scoringowych. Karty należy wprowadzić do systemu informatycznego, a ich konstrukcja nie powinna być znana pracownikom rejestrującym wnioski kredytowe. Takie podejście uniemożliwi manipulowanie danymi kredytobiorców w celu uzyskania lepszej oceny punktowej i w efekcie pozytywnej decyzji kredytowej.
Należy pamiętać, że wdrożenie systemu scoringowego w organizacji jest kompleksowym i wieloetapowym procesem. Wskazane jest rozpoczęcie wdrażania rozwiązania od prostych produktów zarówno pod względem procesu przetwarzania, jak i podejmowania decyzji. W kolejnych krokach powinny być wdrażane następne funkcjonalności systemu, ocena scoringowa i automatyzacja powinna obejmować dalsze produkty i segmenty klientów.
Podsumowując, należy zauważyć, że metody oceny oparte na metodzie punktowej są „bezduszne”. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest, gdy rekomendacja systemu scoringowego stanowi wsparcie dla analityka kredytowego, a nie bezpośrednio decyduje o przydzieleniu lub odmowie kredytu. Niestety, takie podejście banki mogą stosować tylko dla wybranych produktów kredytowych. Dla produktów standardowych, masowych automatyczna rekomendacja jest często decyzją końcową banku, która jest przekazywana klientowi.
Autor: Robert Tymiński - Bonair SA
Wybrana bibliografia
Janc Alfred, Kraska Marcin Credit-Scoring. Nowoczesna metoda oceny zdolności kredytowej, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa 2001.
Supera J. Skoring – podstawowe pojęcia i stosowane terminologia – materiały zaprezentowane na konferencji pt.: „Skoring w teorii i praktyce”, zorganizowanej przez Instytut Międzynarodowych Finansów i Bankowości „Suples” sp. z o.o., Kazimierz Dolny 1998.
Mester L. J. What’s the Point of Credit Scoring, „Business Review”, September / October 1997, Federal Reserve Bank of Philiadelphia.
Najnowsze wiadomości
Europejski przemysł cyfryzuje się zbyt wolno – ERP, chmura i AI stają się koniecznością
Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.
Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.
Nowa era komunikacji biznesowej, KSeF stał się faktem
Od 1 lutego 2026 roku, w Polsce z sukcesem rozpoczęła się nowa era elektronicznej komunikacji w biznesie. Od tego dnia przedsiębiorcy zaczynają posługiwać się wspólnym standardem we wzajemnej wymianie dokumentów – fakturą ustrukturyzowaną, znaną jako FA(3) lub po prostu faktura KSeF.
Od 1 lutego 2026 roku, w Polsce z sukcesem rozpoczęła się nowa era elektronicznej komunikacji w biznesie. Od tego dnia przedsiębiorcy zaczynają posługiwać się wspólnym standardem we wzajemnej wymianie dokumentów – fakturą ustrukturyzowaną, znaną jako FA(3) lub po prostu faktura KSeF.
Smart Factory w skali globalnej: jak MOWI porządkuje produkcję dzięki danym w czasie rzeczywistym
Cyfryzacja produkcji w skali globalnej wymaga dziś spójnych danych, jednolitych standardów i decyzji podejmowanych w czasie rzeczywistym. W środowisku rozproszonych zakładów produkcyjnych tradycyjne raportowanie i lokalne narzędzia IT przestają wystarczać. Przykład MOWI pokazuje, jak wdrożenie rozwiązań Smart Factory i systemu MES może uporządkować zarządzanie produkcją w wielu lokalizacjach jednocześnie, zwiększając przejrzystość procesów, efektywność operacyjną oraz stabilność jakości.
Cyfryzacja produkcji w skali globalnej wymaga dziś spójnych danych, jednolitych standardów i decyzji podejmowanych w czasie rzeczywistym. W środowisku rozproszonych zakładów produkcyjnych tradycyjne raportowanie i lokalne narzędzia IT przestają wystarczać. Przykład MOWI pokazuje, jak wdrożenie rozwiązań Smart Factory i systemu MES może uporządkować zarządzanie produkcją w wielu lokalizacjach jednocześnie, zwiększając przejrzystość procesów, efektywność operacyjną oraz stabilność jakości.
Hakerzy nie kradną już tylko haseł. Oni kradną Twój czas i przyszłość. Jak chronić ERP przed paraliżem?
Hakerzy coraz rzadziej koncentrują się wyłącznie na kradzieży haseł. Ich prawdziwym celem jest dziś sparaliżowanie kluczowych systemów biznesowych, przejęcie kontroli nad danymi i wymuszenie kosztownych decyzji pod presją czasu. System ERP, jako centralny punkt zarządzania finansami, produkcją i logistyką, stał się dla cyberprzestępców najbardziej atrakcyjnym celem. Ten artykuł pokazuje, dlaczego tradycyjne zabezpieczenia przestają wystarczać i jak realnie chronić ERP przed atakami, które mogą zatrzymać firmę z dnia na dzień.
PSI automatyzuje logistykę Rossmanna: Wdrożenie WMS i MFC w Czechach
Nowoczesne centrum logistyczne Rossmann w Czechach to przykład, jak strategiczne inwestycje w automatykę i systemy IT wspierają skalowanie biznesu w handlu detalicznym. Projekt realizowany przez PSI Polska obejmuje wdrożenie zaawansowanego systemu WMS oraz sterowania przepływem materiałów, tworząc w pełni zintegrowane środowisko dla obsługi rosnących wolumenów sprzedaży i dynamicznego rozwoju e-commerce. To wdrożenie pokazuje, jak technologia staje się fundamentem efektywnej, przyszłościowej logistyki.
Nowoczesne centrum logistyczne Rossmann w Czechach to przykład, jak strategiczne inwestycje w automatykę i systemy IT wspierają skalowanie biznesu w handlu detalicznym. Projekt realizowany przez PSI Polska obejmuje wdrożenie zaawansowanego systemu WMS oraz sterowania przepływem materiałów, tworząc w pełni zintegrowane środowisko dla obsługi rosnących wolumenów sprzedaży i dynamicznego rozwoju e-commerce. To wdrożenie pokazuje, jak technologia staje się fundamentem efektywnej, przyszłościowej logistyki.
Najnowsze artykuły
Magazyn bez błędów? Sprawdź, jak system WMS zmienia codzienność logistyki
Współczesna logistyka wymaga nie tylko szybkości działania, lecz także maksymalnej precyzji – to właśnie te czynniki coraz częściej decydują o przewadze konkurencyjnej firm. Nawet drobne pomyłki w ewidencji stanów magazynowych, błędy przy przyjmowaniu dostaw czy nieprawidłowe rozmieszczenie towarów, mogą skutkować poważnymi stratami finansowymi i opóźnieniami w realizacji zamówień. W jaki sposób nowoczesne rozwiązania do zarządzania pomagają unikać takich sytuacji? Czym właściwie różni się tradycyjny system magazynowy od zaawansowanych rozwiązań klasy WMS (ang. Warehouse Management System)? I w jaki sposób inteligentne zarządzanie procesami magazynowymi realnie usprawnia codzienną pracę setek firm?
Współczesna logistyka wymaga nie tylko szybkości działania, lecz także maksymalnej precyzji – to właśnie te czynniki coraz częściej decydują o przewadze konkurencyjnej firm. Nawet drobne pomyłki w ewidencji stanów magazynowych, błędy przy przyjmowaniu dostaw czy nieprawidłowe rozmieszczenie towarów, mogą skutkować poważnymi stratami finansowymi i opóźnieniami w realizacji zamówień. W jaki sposób nowoczesne rozwiązania do zarządzania pomagają unikać takich sytuacji? Czym właściwie różni się tradycyjny system magazynowy od zaawansowanych rozwiązań klasy WMS (ang. Warehouse Management System)? I w jaki sposób inteligentne zarządzanie procesami magazynowymi realnie usprawnia codzienną pracę setek firm?
Jak maksymalizować zyski z MTO i MTS dzięki BPSC ERP?
Zysk przedsiębiorstwa produkcyjnego zależy nie tylko od wydajności maszyn, ale przede wszystkim od precyzyjnego planowania, realnych danych i umiejętnego zarządzania procesami. Dlatego firmy, które chcą skutecznie działać zarówno w modelu Make to Stock (MTS), jak i Make to Order (MTO), coraz częściej sięgają po rozwiązania klasy ERP, takie jak BPSC ERP.
Zysk przedsiębiorstwa produkcyjnego zależy nie tylko od wydajności maszyn, ale przede wszystkim od precyzyjnego planowania, realnych danych i umiejętnego zarządzania procesami. Dlatego firmy, które chcą skutecznie działać zarówno w modelu Make to Stock (MTS), jak i Make to Order (MTO), coraz częściej sięgają po rozwiązania klasy ERP, takie jak BPSC ERP.
Warsztaty analityczne i sesja discovery. Jak wygląda pierwszy etap współpracy z partnerem wdrożeniowym ERP
Wdrożenie systemu ERP to jedna z najważniejszych strategicznych decyzji, jakie może podjąć firma. To inwestycja, która ma zrewolucjonizować procesy, zwiększyć efektywność i dać przewagę konkurencyjną. Jednak droga do sukcesu jest pełna potencjalnych pułapek. Wielu menedżerów obawia się nieprzewidzianych kosztów, oporu zespołu czy niedopasowania systemu do realnych potrzeb. Jak zminimalizować to ryzyko? Kluczem jest solidne przygotowanie. Zanim padnie słowo „wdrażamy”, konieczne jest przeprowadzenie trzech fundamentalnych etapów: warsztatów analitycznych, sesji discovery oraz analizy przedwdrożeniowej ERP. To nie są zbędne formalności, ale fundament, na którym zbudujesz sukces całego projektu.
Wdrożenie systemu ERP to jedna z najważniejszych strategicznych decyzji, jakie może podjąć firma. To inwestycja, która ma zrewolucjonizować procesy, zwiększyć efektywność i dać przewagę konkurencyjną. Jednak droga do sukcesu jest pełna potencjalnych pułapek. Wielu menedżerów obawia się nieprzewidzianych kosztów, oporu zespołu czy niedopasowania systemu do realnych potrzeb. Jak zminimalizować to ryzyko? Kluczem jest solidne przygotowanie. Zanim padnie słowo „wdrażamy”, konieczne jest przeprowadzenie trzech fundamentalnych etapów: warsztatów analitycznych, sesji discovery oraz analizy przedwdrożeniowej ERP. To nie są zbędne formalności, ale fundament, na którym zbudujesz sukces całego projektu.
Strategia migracji danych do nowego systemu ERP. Metody, ryzyka i najlepsze praktyki
Wdrożenie nowego systemu ERP to dla wielu firm nie tylko krok w stronę unowocześnienia procesów biznesowych, ale także ogromne przedsięwzięcie logistyczne i technologiczne. Aby nowy system ERP zaczął efektywnie wspierać działalność organizacji, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie danych, które muszą zostać bezpiecznie i precyzyjnie przeniesione ze starego systemu. Migracja danych ERP to skomplikowany proces, wymagający zarówno zaawansowanej wiedzy technologicznej, jak i dokładnego planowania na poziomie strategicznym. W tym artykule przybliżymy najlepsze metody, wskażemy najczęstsze ryzyka oraz podpowiemy, jak przeprowadzić migrację krok po kroku.
Wdrożenie nowego systemu ERP to dla wielu firm nie tylko krok w stronę unowocześnienia procesów biznesowych, ale także ogromne przedsięwzięcie logistyczne i technologiczne. Aby nowy system ERP zaczął efektywnie wspierać działalność organizacji, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie danych, które muszą zostać bezpiecznie i precyzyjnie przeniesione ze starego systemu. Migracja danych ERP to skomplikowany proces, wymagający zarówno zaawansowanej wiedzy technologicznej, jak i dokładnego planowania na poziomie strategicznym. W tym artykule przybliżymy najlepsze metody, wskażemy najczęstsze ryzyka oraz podpowiemy, jak przeprowadzić migrację krok po kroku.
Strategiczna przewaga czy kosztowny mit? Kto wygrywa dzięki chmurze?
Chmura miała być odpowiedzią na wyzwania sektora finansowego: przestarzałą infrastrukturę, rozproszone dane, rosnące oczekiwania klientów i klientek. Dziś korzysta z niej już 91% instytucji, a mimo to tylko nieliczne mówią o realnych efektach. Zaledwie 12% firm maksymalizuje potencjał chmury – tworzy skalowalne platformy, wdraża GenAI, monetyzuje dane. Reszta? Często grzęźnie w kosztach, integracjach i braku kompetencji. Różnica nie tkwi w technologii, ale w strategii – i to ona może zadecydować o miejscu w sektorze, który właśnie wchodzi w kolejną fazę transformacji.
Real-Time Intelligence – od trendu do biznesowego must-have
Sposób prowadzenia działalności gospodarczej dynamicznie się zmienia. Firmy muszą stale dostosowywa… / Czytaj więcej
EPM – co to jest? Czy jest alternatywą dla BI?
Nowoczesne systemy BI i EPM dostarczają wiedzy potrzebnej do efektywnego zarządzania firmą. Czy zna… / Czytaj więcej
W jaki sposób firmy zwiększają swoją odporność na zmiany?
Do zwiększenia odporności na zmiany, konieczna jest pełna kontrola nad codziennymi procesami zapewn… / Czytaj więcej
Dlaczego systemy kontrolingowe są potrzebne współczesnym firmom?
Narzędzia Corporate Performance Management (CPM) pozwalają na przyśpieszenie tempa podejmowania dec… / Czytaj więcej
Hurtownie danych – funkcje i znaczenie dla BI
Przepisów na sukces biznesu jest na rynku wiele. Nie ulega jednak wątpliwości, że jednym z kluczowy… / Czytaj więcej
Po co dane w handlu? Okazuje się, że ich analityka może dać nawet 30 proc. większe zyski!
Jak wynika z badania firmy doradczej Capgemni, producenci FMCG oraz firmy związane z handlem detali… / Czytaj więcej
